„Nawet co piąty pacjent z chorobą nowotworową umiera z niedożywienia”. Jak powinna wyglądać dieta u pacjentów z chorobami krwi?

Mitów dotyczących żywienia pacjentów hematologicznych narosło wiele. Jednym z nich jest wyłączenie z diety surowych owoców i surowych warzyw. Oczywiście lekarz może zalecić takie żywienie. Jednak w wielu przypadkach pacjenci sami z nich rezygnują. Istnieje bowiem przekonanie, że surowe owoce i surowe warzywa niosą za sobą większe ryzyko infekcji bakteryjnych. – A według najnowszych badań tak naprawdę wystarczy jedynie umyć się i obrać takie owoce czy warzywa. To składniki, które pomogą nam cieszyć się w pełni zbilansowaną, dobrą dietą. Jedzmy warzywa i owoce, one mają dużo witamin, mają dużo minerałów, ale przede wszystkim mają też błonnik pokarmowy – przekonuje Daria Rembowska w podcaście Moja Recepta na Zdrowie, w odcinku „Żywienie pacjentów hematologicznych - fakty i mity”. Błonnik pokarmowy ułatwia trawienie i wspiera mikrobiotę jelitową. A to u pacjentów hematologicznych też będzie bardzo istotne.

Kiedy nie spożywać surowych warzyw i owoców? - Jeżeli pacjenci mają problemy trawienne, to surowizna nie będzie zalecana ze względu na błonnik pokarmowy, który może nasilać biegunki. Ale to już dopasowujemy indywidualnie do pacjenta.

W diecie bogatej w błonnik kluczowe jest także odpowiednie nawodnienie. – Woda, przede wszystkim woda. U pacjentów w starszym wieku polecam również lekkie napary z herbaty. Jeżeli pacjent dobrze toleruje, może również spożywać kawę. Natomiast zawsze mówię, że jeżeli spożywamy herbatę i kawę, to fajnie jakby do tego jeszcze dołożyć chociażby szklankę wody – tłumaczy ekspertka.

Wśród popularnych mitów żywieniowych często pojawia się temat cukru. Czy prawdą jest stwierdzenie, że cukier żywi raka? - To twierdzenie jest błędne. Tego typu zalecenia często wprowadzają pacjentów w błąd. W efekcie chętnie sięgają oni po różne diety alternatywne, takie jak dieta ketogeniczna, która opiera się głównie na tłuszczach i mocno ogranicza węglowodany – wyjaśnia dietetyczka.

Warto jednak pamiętać, że jeśli organizm nie dostaje węglowodanów z pożywienia, to i tak wytworzy sobie glukozę – na przykład z aminokwasów – w procesie zwanym glukoneogenezą. Prawdą jest, że komórki nowotworowe zużywają więcej glukozy, ale wynika to z ich specyficznego metabolizmu. Co więcej, komórki nowotworowe potrafią się dostosować. Gdy brakuje glukozy, mogą zacząć wykorzystywać inne źródła energii – np. ketony czy kwasy tłuszczowe, które są obecne w diecie ketogenicznej. - Trzeba też podkreślić, że dieta ketogeniczna jest bardzo restrykcyjna i trudna do utrzymania, szczególnie dla osoby chorej. To dieta, która jest dużym obciążeniem dla pacjenta – dopowiada specjalistka.

Lepiej więc nie podążać za modnymi dietami, a wszystkie informacje, które przeczytaliśmy w internecie, lepiej skonsultować z dietetykiem czy lekarzem prowadzącym. Tak powinniśmy podjeść także to wspomnianych już diet sokowych. - Detoks owocowo-warzywny bazuje na przekonaniu, że nasz organizm jest zanieczyszczony, że wymaga oczyszczenia, detoksykacji. Natomiast pamiętajmy, że nasz organizm już ma naturalny mechanizm detoksykujący i jest to wątroba, nerki, jelita, skóra, płuca. Te narządy codziennie usuwają toksyny i szkodliwe substancje z naszego organizmu. Substancje, które są choćby produktem ubocznym naszego metabolizmu, więc dodatkowe detoksy nie są już nam potrzebne. Dodatkowo te diety opierają się na spożywaniu soków, zup, tylko wybranych owoców warzyw w określonym czasie, więc to automatycznie też będzie się wiązało oczywiście z dietą niedoborową – wyjaśnia dietetyczka w podcaście Moja Recepta na Zdrowie.

A modna dieta ketogeniczna? Potocznie jest nazywana dietą keto. To sposób żywienia oparty na bardzo niskim spożyciu węglowodanów, umiarkowanej ilości białka i wysokiej podaży tłuszczów. Jej celem jest wprowadzenie organizmu w stan ketozy, czyli momentu, w którym zaczyna on czerpać energię głównie z tłuszczów, a nie z glukozy. – Oczywiście pacjenci jak najbardziej mogą czuć się na niej świetnie i wiele osób na to wskazuje. Natomiast w momencie, kiedy już jesteśmy w procesie terapii, to nasz układ pokarmowy i tak już jest bardzo mocno obciążony, na przykład lekami. Dieta keto może nasilić biegunki, nudności, wymioty, bóle brzucha. Zdecydowanie dieta ketogeniczna nie jest zalecana podczas terapii – mówi ekspertka.

Jak zatem powinna wygląda dieta pacjentów z chorobami krwi? I jak wspierać organizm dietą w chorobach układu krwiotwórczego? - Przede wszystkim musi to być dieta lekkostrawna, ale wysokobiałkowa. Oczywiście dobór ilości białka jest indywidualny, pod różne schorzenia, chociażby pod obciążenia nerek. Dobrymi źródłami białka są oczywiście chude mięsa: kurczak, indyk. Wołowina oczywiście też może się pojawiać w naszym jadłospisie. Rzadziej wieprzowina, która nie jest aż tak wartościowym mięsem, dodatkowo jest tłusta. Pamiętajmy też o rybach chudych, ale tłustych, takich jak łosoś, makrela. Dodatkowo oczywiście nabiał, raczej sery niż mleko. Twarogi mają mniejszą zawartość tłuszczów. Kolejnym produktem, z którego można pozyskać białko, są oczywiście produkty roślinne. Dla osób będących na dietach wegetariańskich kluczowe będą nasiona roślin strączkowych. Jest chociażby tofu, które też w większości jest bardzo dobrze tolerowane – podaje konkretne produkty dietetyczka.

Więcej o tym, jak powinna wyglądać dieta osób chorych dowiesz się z podcastu Moja Recepta na Zdrowie, w odcinku „Żywienie pacjentów hematologicznych - fakty i mity”.